FTP vs SFTP: het verschil en waarom je voor SFTP kiest
Het korte antwoord: FTP stuurt je wachtwoord en je bestanden onversleuteld over het internet. SFTP versleutelt alles via één beveiligde SSH-verbinding. Voor een mkb-bedrijf, webshop of webbureau is SFTP daarom de standaard en is gewone FTP iets om uit te faseren. Het protocol kiezen is wel het makkelijke deel. Het echte verschil zit in de inrichting eromheen: wie er toegang heeft, met welke sleutel, via welke poort en wie dat bijhoudt als een medewerker of freelancer vertrekt. Dat werk nemen wij bij NLXS als hosting- en ICT-partner van je over, zodat jij je kunt richten op je eigen bedrijf.
Kort samengevat
- FTP stamt uit 1985 en verstuurt inloggegevens en bestanden als leesbare tekst. SFTP versleutelt alles via SSH.
- Wereldwijd staan nog miljoenen FTP-servers online, en een groot deel daarvan toont geen enkele vorm van versleuteling.
- SFTP heeft één poort nodig, FTP een controlepoort plus een reeks datapoorten. Met SFTP blijft je firewall dus eenvoudiger en veiliger.
- Haal het meeste uit SFTP met SSH-sleutels, persoonlijke accounts, beperkte rechten en IP-beperkingen.
- Overstappen doe je in een paar overzichtelijke stappen. Laat je het beheer aan je hostingpartij over, dan blijft het ook over een jaar nog op orde.
Inhoudsopgave
- Wat FTP en SFTP eigenlijk doen
- FTP en SFTP naast elkaar
- Waarom gewone FTP een risico is voor je bedrijf
- Poorten en firewall: wat het betekent voor je netwerk
- Wordt FTP nog gebruikt?
- Zo stap je over van FTP naar SFTP
- SFTP best practices voor bedrijven
- Onze kijk: het protocol is de makkelijke keuze, het beheer maakt het verschil
- Veilige hosting en ICT zonder gedoe bij NLXS
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Wat FTP en SFTP eigenlijk doen
Beide protocollen doen op het eerste gezicht hetzelfde: ze verplaatsen bestanden tussen jouw computer en een server. Denk aan het uploaden van websitebestanden, het ophalen van een productfeed, het klaarzetten van een export voor je boekhouder of het wegschrijven van een back-up. Een protocol is simpelweg de afspraak over hoe twee computers met elkaar praten. En juist in die afspraak zit het verschil.
FTP: het oude werkpaard
FTP staat voor File Transfer Protocol. De officiële specificatie, RFC 959, dateert van oktober 1985, uit een tijd waarin het internet vooral bestond uit universiteiten en instellingen die elkaar vertrouwden. Het werkt volgens het cliënt-servermodel: een programma op je computer, zoals FileZilla, maakt verbinding met de server en je logt in met een gebruikersnaam en wachtwoord.
FTP gebruikt twee aparte verbindingen. Over de controleverbinding gaan de opdrachten, zoals inloggen en “geef me de lijst met bestanden”. Over een tweede verbinding, de dataverbinding, gaan de bestanden zelf. Versleuteling zat niet in het oorspronkelijke ontwerp. Alles wat je verstuurt, ook je wachtwoord, gaat als leesbare tekst over de lijn.
SFTP: bestandsoverdracht via SSH
SFTP staat voor SSH File Transfer Protocol. Ondanks de naam is het geen FTP met een slotje erop, maar een apart protocol dat binnen SSH draait. SSH (Secure Shell) is de versleutelde verbinding die systeembeheerders al jaren gebruiken om servers op afstand te beheren. Bij SFTP reizen opdrachten en bestanden samen over één versleutelde verbinding.
Inloggen kan met een wachtwoord, maar de sterkere variant is een SSH-sleutel: een digitaal sleutelpaar waarvan het openbare deel op de server staat en het geheime deel alleen op jouw computer. Zonder je wachtwoord en zonder je sleutel komt niemand erin, ook niet wie je verkeer onderweg afluistert.
FTP en SFTP naast elkaar
| FTP | SFTP | |
|---|---|---|
| Versleuteling | Geen: wachtwoord en bestanden zijn leesbaar | Alles versleuteld via SSH |
| Inloggen | Gebruikersnaam en wachtwoord, onversleuteld verstuurd | Wachtwoord of SSH-sleutel, versleuteld |
| Verbindingen | Controleverbinding plus aparte dataverbinding | Eén verbinding voor alles |
| Standaardpoort | 21, plus een reeks datapoorten | 22, de SSH-poort |
| Firewall | Meerdere poorten openzetten en bijhouden | Eén poort, makkelijk te beperken tot bekende IP-adressen |
| Typisch gebruik | Verouderde apparatuur en systemen | Websitebestanden, klantdata, exports, back-ups |
| Advies voor bedrijven | Uitfaseren | De standaard |

Waarom gewone FTP een risico is voor je bedrijf
FTP versleutelt niets. Iedereen die ergens op de route tussen jou en de server meekijkt, kan dus je gebruikersnaam en wachtwoord lezen. Dat kan op het openbare wifi-netwerk van een hotel of koffiezaak zijn, op een slecht beveiligde router of ergens verderop in het netwerk. Met dat ene wachtwoord kan een aanvaller kwaadaardige code in je webshop zetten, klantbestanden kopiëren of je website ombouwen tot verspreider van malware. En omdat de inlog gewoon klopt, valt dat vaak pas laat op.
Dit is geen theoretisch probleem. Volgens onderzoek van Censys, gepubliceerd in april 2026, draaien er nog zo’n 6 miljoen FTP-systemen die direct vanaf het internet bereikbaar zijn. Dat aantal is sinds 2024 met 40% gedaald, maar 2,45 miljoen van die systemen tonen geen enkel bewijs van versleuteling. De onderzoekers adviseren over te stappen op SFTP of FTPS.
Ook de Nederlandse overheid is duidelijk. Het Forum Standaardisatie, het adviesorgaan dat bepaalt welke open standaarden overheden moeten gebruiken, stelt dat FTP alleen over een met TLS beveiligde verbinding gebruikt mag worden en nooit over een onbeveiligde verbinding. SFTP via SSH noemt het Forum als alternatief. Voor jouw bedrijf is die lijst geen verplichting, maar wel een goede maatstaf: wat voor de overheid niet veilig genoeg is, is dat voor de klantgegevens in je webshop ook niet.

En FTPS dan?
FTPS is de derde naam die je tegenkomt. Dat is gewone FTP met een TLS-laag eromheen, dezelfde techniek die van http het beveiligde https maakt. FTPS versleutelt het verkeer en voldoet aan de eis van het Forum Standaardisatie. Het houdt wel de twee verbindingen en de extra poorten van FTP. Voor de meeste mkb-bedrijven, webshops en webdevelopers is SFTP daarom de eenvoudigere keuze: één verbinding, één poort, en dezelfde SSH-sleutels die je ook voor serverbeheer gebruikt.
Poorten en firewall: wat het betekent voor je netwerk
Een firewall is de poortwachter van je netwerk of server: hij bepaalt welk verkeer naar binnen mag. Hoe minder deuren openstaan, hoe kleiner de kans dat iemand een open deur vindt.
Bij FTP staat poort 21 open voor de controleverbinding. Daarnaast heeft de server voor de dataverbinding meestal een hele reeks extra poorten nodig (de zogeheten passieve modus). Al die poorten moeten in de firewall openstaan en bijgehouden worden. Staat die reeks verkeerd ingesteld, dan krijg je het bekende beeld: inloggen lukt, maar de mappenlijst laadt niet of een upload blijft hangen.
SFTP gebruikt alleen de SSH-poort, standaard poort 22. Dat is één regel in de firewall, die je bovendien eenvoudig kunt beperken tot de vaste IP-adressen van je kantoor, je webbureau of je leverancier. Minder poorten betekent minder beheer en minder aanvalsoppervlak. Hoe je dat soort regels praktisch opzet, lees je in ons artikel over firewallregels voor het mkb.

Wordt FTP nog gebruikt?
Ja, maar steeds minder, en vaak op plekken waar je het niet verwacht. Denk aan een oudere multifunctional die scans via FTP naar een netwerkmap stuurt, een oud koppelscript van een leverancier, een vergeten account op een hostingpakket of beveiligingscamera’s. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) adviseert bij IP-camera’s om onveilige protocollen als FTP uit te schakelen en SFTP te gebruiken voor veiligere verbindingen.
De nuttige vraag is dus niet “gebruiken anderen het nog?”, maar “waar draait het bij ons nog?”. Elk FTP-account dat ergens actief is, is een plek waar een wachtwoord onversleuteld rondgaat.
Zo stap je over van FTP naar SFTP
Overstappen is geen groot project, als je het in de goede volgorde doet. Dit zijn de stappen, met per stap waar het in de praktijk misgaat.
- Breng in kaart waar FTP draait. Welke accounts bestaan er, wie gebruikt ze, en welke apparaten, plugins of scripts loggen automatisch in? Hier gaat het het vaakst mis: een vergeten koppeling met een leverancier of een updatefunctie die nog met FTP-gegevens werkt, valt pas om als je FTP uitzet. Met onze ICT-scan brengen we je ICT-omgeving in kaart, zodat je niet op je geheugen hoeft te vertrouwen.
- Controleer of je hosting SFTP ondersteunt. Bij moderne hostingpakketten hoort dat zo te zijn. In onze kennisbank lees je hoe bestandsbeheer met FTP en SFTP in het controlepaneel werkt.
- Maak persoonlijke accounts aan met SSH-sleutels. Geef iedere gebruiker een eigen account in plaats van één gedeelde login, en koppel waar mogelijk een SSH-sleutel. Hoe je sleutels uitgeeft, bewaart en intrekt, beschrijven we in ons stuk over SSH-sleutels beheren.
- Pas je programma aan. In FileZilla of een vergelijkbaar programma kies je bij het protocol voor SFTP en vul je de SSH-poort in. Een stap-voor-stapuitleg vind je in het artikel FTP-account aanmaken en verbinden met FileZilla.
- Zet scripts, koppelingen en apparaten om. Laat je webdeveloper of leverancier hun koppeling omzetten naar SFTP en test elke koppeling apart. Kan een oud apparaat echt alleen FTP, laat het dan uitsluitend binnen je eigen netwerk communiceren en nooit via het internet.
- Zet FTP uit en sluit de poorten. Schakel de FTP-dienst uit, sluit poort 21 en de reeks datapoorten in de firewall en verwijder de oude accounts.
- Wijzig alle oude wachtwoorden. Deze stap wordt vaak vergeten. Wachtwoorden die ooit via FTP zijn verstuurd, zijn mogelijk onderschept. Gebruikte iemand hetzelfde wachtwoord ook elders, wijzig het daar dan ook.
Neem je bij ons hosting of systeembeheer af, dan hoef je stap 3, 6 en 7 niet zelf uit te zoeken: dat is precies het soort technische werk waarvan we je ontzorgen.
SFTP best practices voor bedrijven
SFTP versleutelt de verbinding, maar de beveiliging staat of valt met hoe je het inricht. Deze maatregelen maken het verschil.
- Gebruik SSH-sleutels in plaats van wachtwoorden. De SFTP-handleiding van betaaldienstverlener Worldline adviseert te werken met publieke sleutels, waarbij de server zowel de gebruikersnaam als de sleutel controleert. Bescherm de geheime sleutel zelf met een wachtzin.
- Houd de groep gebruikers klein. Dezelfde handleiding adviseert SFTP-toegang te beperken tot een klein aantal bevoegde personen. Iedereen een eigen account, nooit een gedeelde login.
- Geef minimale rechten. Een account voor een leverancier ziet alleen de map die hij nodig heeft, niet je hele server. Een freelancer die één website onderhoudt, krijgt alleen toegang tot die website.
- Beperk toegang tot bekende IP-adressen. Zet een firewall voor je internetverbonden servers en sta alleen verbindingen toe vanaf vaste adressen, zoals ook Worldline aanraadt.
- Houd de serversoftware bij. Updates van SSH en het besturingssysteem dichten bekende lekken. Bij beheerde hosting hoort dat bij het werk van je hostingpartij.
- Ruim op bij vertrek. Vertrekt een medewerker of eindigt een samenwerking met een bureau, trek dan dezelfde dag de sleutel in en verwijder het account.
- Log wie wat doet. Met logbestanden zie je wie wanneer heeft ingelogd en welke bestanden zijn gewijzigd. Dat helpt enorm als er iets vreemds op je website verschijnt.
- Let op waar bestanden landen. SFTP beschermt bestanden onderweg. Op de server zorgen rechten, back-ups en een goede mappenstructuur voor de rest. Zet exports met klantgegevens nooit in de openbare map van je website. Zoekmachines stuur je met robots.txt en SEO-instellingen, toegang regel je met rechten op de server.
- Maak back-ups los van je server. Gaat er iets mis, dan wil je terug kunnen naar een schone versie. Met hosted online back-up regelen we dat voor je.
Meer maatregelen voor je hele bedrijf vind je in onze tips voor goede ICT-beveiliging.
Onze kijk: het protocol is de makkelijke keuze, het beheer maakt het verschil
De vraag FTP of SFTP is eigenlijk al beantwoord: SFTP. Daar hoeft geen ondernemer lang over na te denken. De lastigere vraag is wie ervoor zorgt dat het goed ingericht blijft. Wie heeft er een sleutel, welke accounts staan er nog open, staat die oude poort echt dicht?
Wij vinden dat je daar als ondernemer niet wakker van hoort te liggen. Je hebt een webshop te runnen, klanten te helpen of websites te bouwen. Daarom kiezen wij voor volledige ontzorging: wij richten je hosting en ICT veilig in en houden het bij, voor een vast maandbedrag zonder verrassingen.
En als er toch iets is, wil je iemand aan de lijn die je situatie kent. Daarom zijn we direct telefonisch bereikbaar en lossen we problemen binnen één dag op. Een veilig protocol is mooi, maar een partner die meedenkt en snel schakelt, maakt het compleet.
Ken
Veilige hosting en ICT zonder gedoe bij NLXS
Wil je van FTP af, maar heb je geen zin om zelf accounts, sleutels en firewallregels uit te zoeken? Bij NLXS ontzorgen we je van dat technische werk. Organisaties als de TU Eindhoven en JCI Breda vertrouwen op onze betrouwbare en veilige hosting en infrastructuur.
Voor je website of webshop is er onze WordPress webhosting. Ben je webdeveloper en wil je de hosting van je klanten uitbesteden, kijk dan bij hosting voor jouw klanten. Zoek je beheer van servers, werkplekken en back-ups, bekijk dan onze hosted ICT-diensten. Twijfel je wat het beste past, dan begint het met een ICT-scan en eerlijk advies. Neem contact met ons op.
Veelgestelde vragen
Is SFTP hetzelfde als FTPS?
Nee. FTPS is de oude FTP met TLS-versleuteling eromheen en gebruikt nog steeds meerdere verbindingen en poorten. SFTP is een apart protocol dat binnen SSH draait en alles over één versleutelde verbinding afhandelt. Beide versleutelen, maar SFTP is voor de meeste bedrijven eenvoudiger in te richten en te beheren.
Welke poort gebruikt SFTP en welke FTP?
SFTP gebruikt de SSH-poort, standaard poort 22. FTP gebruikt poort 21 voor opdrachten en daarnaast een reeks extra poorten voor de bestanden zelf. Met SFTP hoef je in je firewall dus maar één poort open te zetten.
Kan ik FileZilla gebruiken voor SFTP?
Ja. In FileZilla kies je bij het protocol voor SFTP in plaats van FTP en vul je de SSH-poort in. Je kunt inloggen met een wachtwoord of, veiliger, met een SSH-sleutel die je in het programma toevoegt.
Ik gebruik al jaren FTP. Wat moet ik nu doen?
Stap over op SFTP en wijzig daarna direct alle wachtwoorden die ooit via FTP zijn verstuurd, ook als je ze elders hebt hergebruikt. Zet vervolgens de FTP-dienst uit en sluit de bijbehorende poorten. Wil je zeker weten dat er niets over het hoofd wordt gezien, laat ons dan een ICT-scan doen.
Bronnen
- RFC 959: File Transfer Protocol (IETF)
- Half of the 6 Million Internet-Facing FTP Servers Lack Encryption (SecurityWeek)
- FTP (Forum Standaardisatie)
- Beveilig je IP-camera’s om spionage van statelijke actoren te voorkomen (NCSC)
- SFT User Manual SFTP (Worldline)

Reacties0
Nog geen reacties
Deel als eerste uw gedachten.
Meld u aan of registreer u om een reactie te plaatsen.